روش های تعاملی سازماندهی منابع شرایط امکانات وفضاهای در آموزش علوم ابتدایی

روش های تعاملی سازماندهی منابع شرایط امکانات وفضاهای در آموزش علوم ابتدایی

چکیده

با ورود به هزاره سوم ميلادي دانش تجربي نو و پيشرفتهاي فن آوري ، اين امكان را فراهم ساخته است كه بازنمايي ذهني انسان از كره زمين به « دهكده جهاني » و بزرگراه هاي اطلاعاتي بهبود يافته و ضرورت چاره جويي در مسائل حاد اجتماعي اقتصادي فرهنگي و در مجموع بهره مندي از كيفيت بهزيستي و با هم زيستي بيش از پيش احساس گردد . (مشايخ فريده 1381 ص 1 )  

يكي از روشهاي تدريس كه امروزه بطور جدي مورد توجه انديشمندان عرصه تعليم وتربيت قرارگرفته است،روش تدريس تعاملي يا فعال مي باشد. از ويژگي هاي بارز چنين تدريسي فعال بودن معلم و دانش آموزان در فضايي كاملا اجتماعي و آزاد از نظر بيان انديشه ، نقد سازنده و بازسازي تجارب گذشته شخصي است.

بديهي است متناسب با فرآيند جهاني شدن نوع نگاه به آموزش و پرورش با آنچه در تفكر سنتي غالب است تفاوت دارد . آموزش و پرورش بايد به فراگيران در ارتقاي خود پرورشي از طريق خلاقيت توانايي تصميم گيري سريع – عادات آموزشي و خود آگاهي ياري رساند. ( قرباني و همكاران  – 1382 –  ص 2 )

از آنجايي كه آموزش و پرورش در شكل دهي سرمايه انساني و اجتماعي نقش تعيين كننده اي داشته و انتظار مي رود نسل امروز را براي زندگي در جامعه فردا آماده سـازد  و با توجه به اهميت علوم پايه آگـاه بودن از وضعيت و ماهيت دانش علمي  ،چگونگي خلق آن و وابستگي به آن نه تنها براي دانشمندان بلكه براي همه مابخش عمده اي ازآموزش راتشكيل ميدهد. ( به نقل از وين هارلن ترجمه سعيدي 1375 -ص 16)

بنابر اين با توجه به اينكه در آمادگي يادگيري درس علوم بعنوان يك موضوع محوري در آموزش و پرورش ، نگرش ها و  ويژگي هاي شخصيتي از قبيل كنجكاوي ارزش گذاري به شواهد و دلايل آمادگي براي پذيرش عدم قطعيت بازنگري نقادانه و پشتكار – خلاقيت و ابتكار حساسيت به عوامل محيطي زنده و غير زنده و همكاري با ديگران .( سعيدي 1375 – ص 50  ) مطرح مي گردد . استفاده از روش يادگيري مشاركتي(تعاملی) بعنوان زير بناي اصلي و بنيادي كه ميتواند پايه اي استوار براي ديگر روشهاي فعال در اين درس باشد حائز اهميت فراوان خواهد بود .

 

 

کلیدواژه:روش تعاملی،انواع روش تدریس،ویژگی روش تعاملی،تدریس درس علوم به روش تعاملی

 

 

 

مقدمه

     آموزش با پا گذاشتن انسان به این کره خاکی آغاز شد، زمانی که قابیل از پرندگان یاد گرفت که چگونه با مسأله ای که برای او پیش آمد برخورد نماید. در روزگار باستان بشر اولیه با تقلیداز الگوها توانست مشکلات آموزشی خود را به نوعی حل کند. اما با تکامل بشر آموزش نیز از لحاظ کیفیت و کمیت رشد کرد و انسان توانست در تمام دوران تاریخ با آموزش، یافته های خود را در زمینه های مختلف از نسلی به نسل دیگر منتقل کند. و میراث فرهنگی عظیمی از خود به یادگار بگذارد به طوری که امروزه سرعت پیشرفت علم و تکنولوژی زمان و مکان را در نوردیده و آموزش برای همه و در هر لحظه تحقق یافته است. امروزه بحث آموزش و پرورش حالت تخصصی به خود گرفته و با توجه به پیشرفت های روز افزون بشر در همه زمینه ها، از نظام تربیتی انتظار می رود که فراگیران را طوری تربیت نماید که بتوانند در آینده با لحظه به لحظه ی پیشرفت علمی _ تکنولوژیکی همراه باشند.

           در جامعه امروز  با تشکیل نظام های نوین آموزش و پرورش، امر آموزش و یادگیری رسمیت یافته و هدف ها و برنامه های آگاهانه تری پیدا کرده است، بطوری که همه کشورها  برای رسیدن به هدف های ایده آل اخلاقی، فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی خود از آموزش و پرورش به عنوان وسیله و مکانیسم اصلی استفاده می کنند.

       تاریخچه مطالعات نشان می دهد روشهای تدریس چه در پیشرفت تحصیلی دانش آموزان و چه در ایجاد انگیزه و رضایت خاطر ، پرورش شخصیت ، رشد خلاقیت آنان موثر است، وظیفه معلمان در فرآیند تدریس تنها انتقال واقعیت های علمی به دانش آموزان نیست بلکه باید موقعیت و شرایط مطلوب یادگیری را فراهم نمایند و چگونه اندیشیدن و چگونه آموختن را به دانش آموزان بیاموزند. یعنی کار معلم نه تنها انتقال دانش، بلکه پرورش توان تفکر منطقی و پرورش شخصیت سالم است و معلمان موفق برای دانش آموزان خود تنها عرضه کننده مطالب تخصصی نمی باشند، بلکه دانش آموزان خود مطالب شناختی و اجتماعی و نحوه استفاده موثر از آنها را می آموزند، در آموزش و پرورش نقش نیروی انسانی به خصوص معلم، از مهمترین عوامل موثر در رشد و توسعه کیفی و محتوایی تربیت به شمار می آید.

     در يك تدريس موفق و اثر بخش علاوه بر شخصيت و مقام و منزلت معنوي و اعتبار معلم در نزد دانش آموزان، شناخت انواع روش هاي تدريس و توانايي بكار گيري آنها در كلاس درس از اهميت قابل توجهي برخوردار است. چرا كه اگر روش هاي تدريس به كار گرفته شده نا مناسب باشد و با محتواي تدریس همخواني نداشته باشد و يا اينكه معلمان به روش هاي تدريس مورد استفاده ی تسلط نداشته باشند ، در اين صورت معلوم نخواهد بود كه بر سر اهداف آموزشي كه همه تلاش ها و امكانات درخدمت تحقق آنها هستند در مدارس و كلاس هاي درس چه خواهد آمد؟ تدريس مي تواند زيبا ، دلچسب ، برانگيزاننده ، اميد بخش ، اثر بخش و پويا باشد در صورتی كه معلمان در بكارگيري روش هاي تدريس مهارت داشته باشند. تسلط بر روش هاي تدريس، از آنجا در امر آموزش اهميت دارد كه گروهي از صاحب نظران و علماي تربيت ، تسلط به روش هاي تدريس را مهمتر از دانش و اطلاعات علمي معلم ارزيابي مي نمايند . به طور كلي تجربه نشان داده است معلماني كه به روش هاي تدريس مسلط بوده اند از ديگر همكاران خود كه تنها به اطلاعات علمي تكيه داشته اند، موفق تر بوده اند.بكارگیری روشهای فعال تدریس باعث می‌شود تا یادگیری تا عمق جان دانش‌آموزان رسوخ كند و نه تنها یافته‌ها و كشفیات خود را به سادگی فراموش نكنند، بلكه در طول زندگی آن را به صورت كاربردی به كار ببرند .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

روش تعاملی

      يكي از روشهاي تدريس كه امروزه بطور جدي مورد توجه انديشمندان عرصه تعليم وتربيت قرارگرفته است،روش تدريس تعاملي يا فعال مي باشد. از ويژگي هاي بارز چنين تدريسي فعال بودن معلم و دانش آموزان در فضايي كاملا اجتماعي و آزاد از نظر بيان انديشه ، نقد سازنده و بازسازي تجارب گذشته شخصي است.

   تدريس بخشي از آموزش است و به آن قسمت از فعاليتهاي آموزشي كه با حضور معلم در كلاس درس اتفاق مي افتد اطلاق مي شود. چهارويژگي خاص در تعريف تدريس وجود دارد كه عبارتند از :

الف وجود تعامل بين معلم و دانش آموزان

ب فعاليت براساس اهداف معين و از پيش تعيين شده

ج طراحي منظم با توجه به موقعيت و امكانات

د ايجاد فرصت و تسهيل يادگيري

       بنابراين به فعاليتهاي پراكنده ويك جانبه معلم كه ممكن است تغييري هم در دانش آموزان ايجادكند،تدريس گفته نمي شود.(شعباني،1382)طي سالهاي متمادي رويكردهای متفاوتي در تدريس ارائه شده اند . هر رويكرد را مي توان به وسيله مباني نظري ، آثارآموزشي ، ساختار و محيط يادگيري آن تجزيه و تحليل و شناسايي كرد . صاحبنظران هر رويكرد را شامل چندين الگوي تدريس مي دانند .الگو مفهومي وسيعتر از راهبرد و روش دارد . الگوي تدريس رويكردي وسيع و كلي به آموزش است . درحالي كه راهبردها و روشهاي تدريس جنبه هاي خاصي را براي آموزش در بردارند . همچنين الگوهاي تدريس ويژگيهاي ديگري دارند كه راهبرد و روشها فاقد آنها هستند اين ويژگيها عبارتند از داشتن مباني نظري ، داشتن ديدگاه و جهت گيري درباره آنچه دانش آموزان بايد ياد بگيرند ، چگونگي يادگيري و توصيه هايي درباره رفتار معلم به هنگام تدريس وساختاركلاس به منظور ايجاد انواع يادگيري .بنا به تعريفي كه جويس ، ويل و شاورز به نقل از بهرنگي(1371) ارائه مي دهند الگوي تدريس طرح يا نقشه اي است كه مي توانيم براي تدوين تدريس رودررو در كلاس هاي درس يا در حالت آموزش فردي بكار بريم.در يك تقسيم بندي كلي الگوهاي تدريس رابه دو دسته الگوي مكانيستيك والگوي ارگانيستيك تقسيم كرده اند . الگوي مكانيستيك يك الگوي بسيار قديمي است . در اين الگو معلم مركز و نقطه اتكاء شاگردان است و هميشه به عنوان دريايي از معلومات در برابر آنان ظاهر مي شود . به همين دليل عده اي اين الگو را «الگوي معلم مداري» ناميده اند . از ويژگيهاي بارز يادگيري در اين الگو ، اين است كه شاگردان مطالب را مي آموزند و زود هم فراموش مي كنند ، زيرا براي آنها و معلمشان هدفي جز گذراندن امتحان هدف ديگري وجود ندارد . در الگوي ارگانيستيك ، توجه به شاگردان و تواناييهاي او از اهميت خاصي برخوردار است . مطابق اين الگو ، آدمي به عنوان يك موجود زنده اي در نظر گرفته مي شود كه ذاتا فعال است به همين دليل عده اي اين الگو را «الگوي شاگرد مداري» ناميده اند .زيرا در اين الگو معلم هميشه به علل و چگونگي رفتار شاگردان توجه دارد . و هيچ گاه رفتار آنان را ناديده نمي گيرد و برنامه را درجهت فهم و درك آنان سوق ميدهد

    تدريس تعاملي روشي است كه فراتر از كمك به دانش آْموزان به كسب محتواي علمي و مهارتها مي انديشد.در اين رويكرد علاوه بر توجه به كسب اطلاعات ومهارتها،به فرايند تفكر واهداف اجتماعي آموزش تاكيد فراوان شده است.تدريس تعاملي درمقابل تدريس نظارت وتحديد،اقتدار وتسلط يعني آنچه عموما در مدارس يافت مي شوند وهدف اصلي آنها توسعه مهارتهاي نقش محور است،قرار دارد.(مك دونالد وديگران،به نقل از شعباني،1382)رويكرد تدريس تعاملي فعاليتي منظم وسنجيده در باره موضوع يا مساله اي خاص است.كه دانش آموزان در تعامل بايكديگر درقالب گروههاي چند نفره درباره آن موضوع يا مساله به مطالعه،انديشه،بحث واظهارنظر ميپردازند.دراين روشها برخلاف روشهاي معمول دانش آموزان فعالانه در فرايند آموزش شركت مي كنند ومسئوليت يادگيري خود ودوستانشان را برعهده مي گيرند. تدريس تعاملي روشی است كه به آن روش فعال تدريس نيزگفته می شود.در اين روش موقعيتي فراهم مي شود كه در آن دانش آموزان يكديگر را به عنوان گروه همكار تجربه مي كنند و در فرايند تجربه ياد مي گيرند كه چگونه خود و ديگران را تاييد يا رد كنند و به انديشه هاي يكديگر احترام بگذارند و دوستي هاي خود را فارغ از قوم ، نژاد ، جنس و ديگر تقسيمات گروهي گسترش دهند. رويكرد تعاملي كه امروزه برآن تاكيد ويژه مي شود،درجامعه شناسي تعليم وتربيت به منش هاي متقابل ميان گروه هاي همسالان،معلم و دانش آموز،معلم و مدير،پيشرفت هاي تحصيلي دانش آموزان ،پرورش تفكر انتقادي وتحمل انديشه هاي مخالف ، ارزش هاي معلمان و دانش آموزان مي پردازد.(بالنتاين،به نقل از علاقه بند،1375)

    يادگيري تعاملي دانش آموزان را برمي انگيزد،به صورت هميار باهم كار كنند تا به هدف مشتركي دست يابند.دانش آموزان در تلاش براي يادگيري بايد همراه هم،مانند يك تيم مستقل عمل كنند وشعارشان اين باشد كه:”همه براي يكي،يكي براي همه”.كلاس هاي درس تعاملي،اساس “كلاس من”را به “كلاس ما” تبديل مي كنند ويادگيري از طريق همياري براي دانش آموزان فرصتي ايجاد مي كند تا با يكديگر در قالب كروه هاي كوچك،وگروه هايي متشكل از افراد با توانايي هاي متفاوت كار كنند.نقش معلم از اشاعه دهنده وانتقال دهنده اطلاعات به تسهيل كننده رونديادگيري تغيير مي يابد.مسئوليت يادگيري از دوش معلم برداشته وبه دانش آموز محول مي شود.افزون براين،دانش آموزان با كار در گروه هاي هميار،بيش از پيش با روند يادگيري درمي آميزند.آنان نه فقط مسئولندمحتوا ومهارت ارائه شده را يادبگيرند،بلكه در برابر يادگيري اعضاي گروه خودهم مسئوليت دارند.(آقازاده،1384)

    الگوي تدريس تعاملي در فرايند آموزش بر اساس محتوا ، هدف و امكانات ممكن است به روشهاي مختلفي اجرا شود.از رايج ترين روشهاي تدريس الگوي تعاملي مي توان به يادگيري از طريق همياري يا يادگيري مشاركتي ، بحث گروهي ، پرسش و پاسخ ، ايفاي نقش ،بديعه پردازي ، بارش مغزي يا طوفان ذهني وسفر دروني اشاره نمود.

     روش های فعال تدریس جزو مهارت های حرفه ای معلمان محسوب می شود و هنر معلم در کیفیت انتخاب و اجرای آنهاست. از آنجا که اطلاعات و توانایی های افراد متفاوت است، نحوه ی یادگیری و چگونگی آموزش آن ها نیز متفاوت است به این سبب، معلمان باید به روش های گوناگون تدریس مجهز باشند تا بتوانند فعالیت های دانش آموزان را تقویت و یادگیری را به یک جریان دو سویه تبدیل کنند، از اهمیت ویژه ای برخوردار می باشد. حاصل روش های فعال تدریس، یادگیری اثر بخش و اکتشافی است که دانش آموزان  با راهنمایی معلم به آن دست می یابند.

       معلم باید از ویژگیهای شخصیتی مطلوبی برخوردار باشد، زیرا شخصیت وی و علاقه و ایمانش،  از عوامل بسیار مهم و مؤثر در فرایند آموزش است. معلم خوب در درجه ی اول باید انسان خوبی باشد. مگر نه اینکه وظیفه ی او همچون وظیفه ی انبیاست و مگر نه اینکه به بسیاری از بزرگان و مصلحان اجتماعی، صفت معلمان و مربیان بزرگ داده اند؟ اگر انسان بودن و انساندوستی در مرکز فعالیت های ما معلمان قرار نگیرد، هرگز در کار خود موفق نخواهیم بود.

ویژگی های روش تعاملی

1– در روشهاي فعال تدريس، امر يادگيري از تغييرات تجربه بر اثر رفتار يادگيرنده و كسب ساخت جديدي از عمليات ذهني صورت می پذیرد. در اين روشها،يادگيري تابع تحول ذهني كودك است. و تحول رواني، توضيح دهنده يادگيري است.

2- يادگيري در روشهاي فعال تدريس بر پايه اكتشاف و استقرار است. ولذا در اين روشها چگونه يادگرفتن مهم تر از چه چيز يادگرفتن است. در روشهاي تعاملي دانش آموزان روش يادگرفتن را نيز ياد مي گيرند.  

3- معلمان، فعاليتهاي يادگيري را از طريق تعاملي به گونه اي سازمان مي دهند كه دانش آموزان حقيقتا به يكديگر وابسته باشند و هيچ يك از اعضاء گروه نمي تواند موفق شود مگر اين كه تمام اعضاء موفق شوند. شعار كلاس تعاملي وهمياري اين است:” يا همه نجات مي يابيم يا همه غرق مي شويم.” لذا در اين روشها جنبه هاي منفي رقابت دانش آموزان از بين مي رود.

4- يادگيري واقعي در اين روشها عبارت است از فرايند تغيير دادن ادراكات جديد براي همخوان كردن آنها با ساختهاي شناختي فعلي از يك سو و از سوی  دیگر،تغيير دادن ساختهاي شناختي براي همخوان كردن آن با ادراكات جديدانجام می گیرد .

5- فرايند يادگيري در زمان انجام دادن فعاليت دانش آموزان فرايندي خودگردان، خودفرمان ، خود نظم جو و خود رهبر است.

6- در روشهاي فعال تدريس، يادگيري از ثبات وپايداري بيشتري برخوردار است. دانش آموزان اغلب در سطوح بالاترحيطه شناختي درگير مي شوندو اكتسابات يادگيرنده در عمق حيطه هاي عاطفي و رفتاري نيز رسوخ مي كند.

7- در تدريس فعال بيشتر بر انتخاب آزاد معيارها و ارزشها براي رسيدن به حقايق علمي-اجتماعي براساس فعاليتي مردم سالارانه تأكيد مي شود. لذا سه اصل آزادي، مسئوليت وانتخاب، نقش اساسي در اين روشها بازي مي كنند.

8- در تدريس فعال هدف كسب حقايق علمي از طريق تحقيق، تفكر، مباحثه واستدلال منطقي، اصلاح وتقويت درك وفهم مهارتهاي تفكر است. روشهاي تعاملي فرصت مناسبي براي يادگيرنده ها ايجاد مي كنند، تا بتوانند بر تجربه هاي خود،بازتاب داشته باشند ودرنتيجه،قادر شوند تا تضادهاي بين فهم ودرك هاي موجود خود را با تجربه هاي جديد، حل كنند وفهم و درك هاي بديل را در نظر بگيرند.

9- از نظر دانش آموزان معلمي كه از شيوه هاي يادگيري از طريق همياري در آموزش استفاده مي كند، منصف تر از معلمي است كه از اين شيوه ها استفاده نمي كند. واين معلم را بيش تر دوست دارند.همچنين وقتي معلم از گروه هاي هميار استفاده مي كند مدرسه را بيش تر دوست دارند.

10- استفاده اسلوب مند ومكرر از روش گروه هاي كوچك، تأثير مثبت عميق بر فضاي كلاس دارد،كلاس تبديل به جامعه اي از يادگيرندگان مي شود كه به صورت فعال باهم كار مي كنند تا دانش،صلاحيت ولذت افراد را بالا ببرند.

برونر از جمله کسانی است که ضرورت استفاده از روش های فعال را در تدریس یاد آور شده ودر این زمینه تلاش های فراوانی کرده است. او می گوید: :« روش های سنتی به انفعال و تأثیر پذیری دانش آموزان کمک می کند، فعالیت های نامنظم و شاید خود سرانه تنها راه فرار از آنها در مدارس استاندار است.»

      برونر بر عامل تجربه در آموزش بسیار تأکید می کند وآن را اساس آموزش می داند. به نظر وی، وقتی امری یا چیزی را مورد تجربه قرار می دهیم، از یک طرف، یک عملی روانی روی آن انجام می دهیم و از طرف دیگر به اقتضای چگونگی آن تغییر می پذیریم. به نظر دیویی، تجربه یا آموزش باید دارای سه ویژگی باشد:

– اول اینکه، تجربه وجود داشته باشد، همچنین شناخته شده باشد و فرد به رابطه ی میان اجزای آن  و پیامد های منتج از آنها پی ببرد

– دوم اینکه تجربه باید مداوم باشد و نظم و توالی قابل تشخیص در تجربه وجود داشته باشد و به تجارب دیگری بیانجامد

– سوم اینکه باید عملی متقابل باشد.

استفاده از فناوری اطلاعات در یک تدریس تعاملی

در مدل تعاملی نیز می توان از فناوری اطلاعات شامل چند رسانه ای ها ، بانک های اطلاعاتی و ارتباط های اینترنتی بهره گرفت . امّا به جای ارائه ی محتوای الکترونیکی به صورت منفعل ، دانش آموزان به طور فعال در تولید چند رسانه ای ها یا حتی محتوای تحت وب شرکت می کنند . می توان از گروه های دانش آموزی خواست با تقسیم کار با عنوان های گوناگون مانند مدیر تولید پروژه ، تایپیست ، گرافیست و چند رسانه ای های مربوط به محتوای درس تهیه و آن را ارائه کنند .

سازماندهی منابع در روش تعاملی

فضای کلاس در ايجاد جو تعامل بسيار موثر است. فضای کلاس بايد به گونه ای طراحی شود که موجب تسهيل تعامل گردد. در کلاسهايی که معمولا صندلی ها يا نيمکتها در يک صف مستقيم و پشت سر هم قرار دارند و انش اموزان قادر به ديدن همکلاسيهای خود نيستند، ايجاد فضای تعامل بسيار مشکل و گاهی غيرممکن است. تقسيم کلاس به گروههای کوچک فرصت بيشتری را برای تبادل افکار در ميان انش اموزان فراهم می کند. آرايش دايره ای يا ميزگرد، نعلی شکل وتماس چهره به چهره چندين نمونه از آرايش کلاس درسی است که تعامل را امکان پذير می سازد. علاوه بر ساختار فيزيکی کلاسی، جو عاطفی کلاس نيز در تعامل بسيار موثر است. احترام به انديشه های دانش اموزان در ايجاد جو امنيت بسيار موثر است، به همين دليل انديشه ها و عقايد آنان نبايد مورد تمسخر قرار گيرد و يا طرد شود. در الگوی تعاملی معلم بايد تسهيل کننده فرايند يادگيری و مدير يادگيری باشد. در اين الگو معلم انسانی مسئول و فعال است که سازماندهی محيط آموزشی را برعهده دارد، نظر خود را بر دانش اموزان تحميل نمی کند و موجب گسترش فرهنگ کثرت باوری می شود. او می تواند به خوبی ارتباط برقرار کند و نيز به دانش آموزانش  اجازه دهد تا عقايد خود را بيان کرده و از آنها دفاع نماينددر روشهای تعاملی منابع آموزشی نبايد به معلم و کتاب درسی و فعاليتهای کلاس درس محدود شود.کثرت دانش اموزان در کلاسهای درس و محدوديت زمان آموزش از جمله محدوديتهای اجرايی الگوی تعاملی می باشد. برای گسترش اين الگو بايد مسئولين و دست اندرکاران نظام آموزشی وبرنامه ريزی درسی تعديل هايی در اين زمينه ها ايجاد نمايند.همسويی اولياء بامعلم در اجرای اين روشها، به خصوص در دوره ابتدايی از اهميت والايی برخوردار است. لذا شايسته است مديران مدارس با طرح اهداف و چگونگی اجرای اين روشها در کلاسهای آموزش خانواده به توجيه اوليا بپردازند تا ازاين طريق از مقاومت اولياء در مقابل اين روشها کاسته شود.

معایب روش تعاملی:

اشکال روش تعاملی:

مشکل بودن ترویج ان در مداری وکلاس های سنتی است زیرا عرف براین است که محتوای علم مهم وسردرگم نباشد وفقط یک جواب وجود داشته باشد در نتیجه پذیرفتن نظریات دانش آموزان وبرابر دانستن آن با نظریات معلم برای معلمان ثقیل است.همچنین معلمانی که این روش را به کار می برند مانند کسانی هستند که بیش از یک نوع تحقیق علمی را همزمان انجام می دهند اگر دانش آموزان تشویق شوند که سوالات علمی بپرسند وآزمایش هایی را برای پاسخ دادن  به آنها ترتیب دهند معلم به یک مهارت مدیریتی بسیار سطح بالا نیاز خواهد داشت از این رو معلمی که تازه به این عرصه وارد می شود بهتر است برای شروع فقط یک یا دوسوال برای پاسخ دادن انتخاب کند واین کار را تا زمانی که به تدریج برای استفاده از این روش احساس راحتی کند ارائه دهد

مشکل دیگری که دراین روش وجود دارد این است که دانش آموزان عادت به پرسیدن سوالات عملی ندارند ومعلم باید به طور جدی از همان سال های اول تحصیلی روی این مهارت کار کند هرچند دانش آموزان جوان تر باشند پرسیدن سوالات علمی قابل تحقیق باشد برای آنها سخت تراست.

نتیجه گیری

   معلم امروز بدون آگاهی از روانشناسی، فلسفه و اصول یادگیری و روش ها و  فنون تدریس هرگز قادر نخواهد بود وظیفه ی خطیر خود را به نحو شایسته انجام دهد. امروزه ما نمی توانیم  صرفا به اتکای داشتن مدرک اعم از دیپلم، لیسانس یا بالاتر وارد کلاس شویم، زیرا شناخت شاگردان  و آگاهی از فرایند تدریس، نخستین نیازی است که هر معلم کار آمد باید احساس کند. معلم باید قادر باشد با شناخت شاگردانش، محتوای آموزشی را تا حد امکان بر اساس نیاز های آنان انتخاب کند وبا در نظر گرفتن تواناییهای ایشان  به ایجاد وضعیت مطلوب آموزشی اهتمام ورزد. او باید ضمن هماهنگی لازم بین ویژگیهای فردی و فعالیت های آموزشی، آموزش و یادگیری  را برای آنان به صورت تجربه ای شیرین و لذتبخش درآورد.بر اساس 50 سال مطالعه در طي سالهاي متمادي و پژوهش هاي تجربي اكنون پژوهشگران بطور قاطع پذيرفته اند كه متد مبتني بر همياري فعالانه نتيجه اي مثبت در پرورش وپيشرفت و يادگيري مفاهيم و رشد شخصيت دانش آموزان داشته است . يادگيري مشاركتي نيز پذيرش اجتماعي افراد را  بهبود بخشيده و در حين اجرا احساس عدم قابليت را اصلاح و به فرد اعتماد به نفس مي دهد ( اسلاوين 1990 )

   پيش نياز استفاده از روش يادگيري مبتني بر همياري رشد حرفه اي معلم است و براي اينكه معلم در خصوص اجرا به رشد حرفه اي برسد بايد از مباني نظري و فلسفي آن آگاه باشد . روشهاي مختلف يادگيري مشاركتي را بشناسد و از حمايت همكاران و اولياء مـــدرسه برخوردار باشد . ( به نقل از كوهن 2002 كرامتي 1382  ص 98 )

   بنابر اين ارائه روش هاي فعال تدريس و آموزش آن به معلمان و روشن نمودن فوائد فضاهاي آموزشي مبتني بر همياري مي تواند راهگشاي آموزش فعال علوم بوده و دانش آموز را در جهت كسب علم براي دانستن و كاربرد آن در زندگي روز مره و احساس زيباي بودن و با هم زيستن تقويت نموده و از او انساني مفيد و همواره كوشا در به رشد رساندن و بالندگي اجتماع بسازد .

 

 

منـابع

1 احديان محمد آقا زاده  محرم 1378 راهنماي روش هاي نوين تدريس نشر آييژ چاپ اول

2 اماني تهراني محمود دانش فر  حسين حسيني  احمد ارشدي  نعمت ا…  فرنوش . بتول راهنماي تدريس علوم تجربي 1382 نشر شركت چاپ و نشر كتاب هاي درسي ايران چاپ اول

3 اماني تهراني  محمود –  1380 –  ديدگاه طيفي نه ديدگاه قطبي –  نشريه رشد آموزش ابتدايي شماره مسلسل 30 چاپ دوم

4 –  جويس بريس ويل مارشال – كالهون  وايلي 1380 الگوهاي تدريس 2000 ترجمه محمد رضا بهرنگي

5 – دونالد سـي  اورپيچ جي هاردر رابرت  –  كالاهان ريچارد سي . گيبسون هري رابليو 1379 ترجمه مهجور سيامك رضا غياثي پروين نشر سامان چاپ اول

6 –  شعباني  حسن مهارتهاي آموزشي و پرورشي 1380 نشر سازمان مطالعه و تدوين كيت علوم انساني دانشگاه ها  ( سمت ) چاپ يازدهم

7 –  عمراني هادي 1380 گروهبندي كلاس ويژه نامه علوم

8 كرامتي محمد رضا 1382 نگاهي نو و متفاوت به رويكرد مشاركتي نشر آئين تربيت چاپ اول

9  – كرامتي محمد رضا قرباني محمود فتح آبادي جواد 1382 نظارت و راهنمايي آموزشي نشر پژوهش توس چاپ اول

10 –   مشايخ فريده ديدگاههاي نو در برنامه ريزي آموزشي 1381 سازمان مطالعه و تدوين كتب علوم انساني دانشگاه ها ( سمت ) چاپ اول

11 –  نشريه آشتي با علوم 1382 چه كسي را آموزش ديده مي دانيد شماره 3

12 – هارلن وين 1375 نگرشي نو بر آموزش علوم تجربي ترجمه سعيدي شاهده نشر مدرسه

http://andishmandgeo.blogfa.com/post-3.aspx

http://amooz.ir

http://khanommoalem-f.blogfa.com/post-3.aspx

http://oloom-tajrobi1390.blogfa.com/post/6

www.asrehjadid.ir